Sponsored Content
SAKENUUS - Baie Suid-Afrikaanse beleggers ervaar tans onsekerheid oor die ekonomie, rentekoerse en die wêreldmarkte. In sulke tye voel dit dikwels veiliger om 'n groot gedeelte van 'n portefeulje in kontant of geldmarkfondse te hou.
Kontant het beslis 'n belangrike plek in enige finansiële plan, veral vir noodfondse en korttermyndoelwitte.
Die gevaar ontstaan egter wanneer beleggers vir die langtermyn hoofsaaklik in kontant belê bly.
Die grootste risiko van kontant is nie dat jou kapitaal sal verdwyn nie. Die grootste risiko is dat jou geld, ná belasting en inflasie, moontlik nie voldoende sal groei om jou koopkrag oor tyd te behou of te verbeter nie.
Kontant se grootste beperking: Jy verdien net rente
Wanneer jy geld in 'n geldmarkfonds of bankrekening hou, word jou opbrengs beperk tot rente. Anders as aandele of eiendom, neem jy nie deel in die groei van ondernemings, winste of batewaardes nie.
Hoewel geldmarkopbrengste die afgelope paar jaar sterk was as gevolg van hoër rentekoerse, moet beleggers onthou dat rente wat die jaarlikse rentevrystelling oorskry, teen jou marginale belastingkoers belas word.
Gemiddelde geldmarkopbrengste
Die Suid-Afrikaanse geldmarksektor het oor die afgelope paar jaar ongeveer die volgende opbrengste gelewer. Hierdie syfers is verteenwoordigend van die meeste groot geldmarkfondse en die STeFI-indeks waarop baie fondse hul prestasie meet.
| Jaar | Gemiddelde geldmarkopbrengs | Ná 30% belasting |
| 2021 | 3,8% | 2,7% |
| 2022 | 5,5% | 3,9% |
| 2023 | 8,2% | 5,7% |
| 2024 | 8,6% | 6,0% |
| 2025 | 8,1% | 5,7% |
Voorbeeld
Veronderstel 'n belegger het R1 miljoen kontant belê teen 8%.
- Bruto rente: R80 000
- Belasting teen 30%: R24 000
- Netto opbrengs: R56 000
Die werklike opbrengs ná belasting is dus slegs 5,6%.
Indien inflasie byvoorbeeld 4,5% beloop, is die belegger se reële groei ná belasting aansienlik minder. Die koopkrag van die kapitaal verbeter skaars.
Groei bates werk anders
Wanneer 'n belegger in aandele, eiendom en ander groei-bates belê, kom die opbrengs uit verskeie bronne:
- Dividend-inkomste
- Huurinkomste
- Kapitaalgroei
- Herbelegging van opbrengste
Dividende word tans teen 20% dividendbelasting belas, wat reeds laer is as baie beleggers se marginale inkomstebelastingkoerse.
Nog belangriker is dat kapitale winste gunstiger behandel word. Slegs 40% van die netto kapitale wins is ’n belasbare wins en word derhalwe by belasbare inkomste ingesluit vir individue.
Die jaarlikse korting van R50 000 word afgetrek van die kapital wins om die netto kapitale wins te bepaal. Dit beteken die effektiewe belastingkoers op langtermyn-kapitale groei is aansienlik laer as die belasting op rente.
Hierdie belastingverskil kan oor baie jare ’n enorme impak hê op die uiteindelike waarde van ’n beleggingsportefeulje.
Die Krag van aandele
Die Johannesburgse Effektebeurs het oor lang tydperke aantreklike opbrengste gelewer vir geduldige beleggers. Hoewel markte soms wisselvallig is, het aandele oor die lang termyn histories beter gevaar as kontant.
Die FTSE/JSE All Share Index toon steeds positiewe langtermyn-groei.
Gemiddelde JSE opbrengste
| Tydperk | Gemiddelde jaarlikse groei |
| 1 Jaar | 7,6% |
| 3 Jaar | 10,5% |
| 5 Jaar | 12,9% |
| 10 Jaar | 14,9% |
Bronne gebaseer op FTSE/JSE All Share-indeksdata en langtermyn totale opbrengsstatistieke.
Die werklike gevaar: Inflasie
Baie beleggers fokus op die veiligheid van kontant, maar ignoreer inflasie.
Stel jou voor jy het vandag R1 miljoen. Indien inflasie oor die volgende tien jaar gemiddeld 5% per jaar beloop en jou geld groei nie vinniger as inflasie nie, sal daardie R1 miljoen dan slegs dieselfde koopkrag as ongeveer R614 000 vandag hê.
Hoewel die nominale waarde van die belegging onveranderd of selfs effens hoër kan wees, kan die werklike waarde daarvan met verloop van tyd aansienlik afneem. Kontant mag dus veilig lyk op papier, maar die koopkrag en leefstyl wat daardie geld in die toekoms moet ondersteun, kan steeds onder druk kom.
Waarom 'n gebalanseerde portefeulje beter is?
'n Gebalanseerde portefeulje kombineer die volgende bateklasse:
Bateklas vs Doel
- Aandele – Langtermyn groei
- Eiendom – Inkomste en groei
- Effekte – Stabiliteit en inkomste
- Kontant – Likiditeit en korttermynsekerheid
Deur hierdie bateklasse te kombineer word risiko versprei. Wanneer een bateklas swak presteer, kan ander bateklasse ondersteuning bied.
Hierdie benadering verminder nie net risiko nie, maar verhoog ook die waarskynlikheid dat beleggers hul langtermyn finansiële doelwitte bereik.
Die waarde van professionele welvaartsbestuur
Een van die grootste foute wat beleggers maak, is om beleggingsbesluite op emosie te baseer. Wanneer markte daal, skuif baie mense na kontant uit vrees. Wanneer markte weer styg, keer hulle terug nadat die grootste gedeelte van die herstel reeds plaasgevind het.
'n Ervare welvaartsbestuurder:
- Bou 'n persoonlike portefeulje
- Bestuur risiko professioneel
- Moniteer markte voortdurend
- Doen belastingdoeltreffende beplanning
- Help kliënte om gedissiplineerd te bly
- Pas portefeuljes aan soos omstandighede verander
Die doel is nie om alle risiko uit te skakel nie, maar om die regte risiko te neem om langtermyn welvaart te bou.
Gevolgtrekking
Kontant bly 'n noodsaaklike deel van enige finansiële plan, maar dit behoort selde die kern van 'n langtermyn-beleggingsportefeulje te wees. Belasting, inflasie en beperkte groeipotensiaal maak dit moeilik vir kontant om oor dekades betekenisvolle welvaartskepping te lewer.
'n Goed gestruktureerde, gebalanseerde portefeulje wat blootstelling aan aandele, eiendom, effekte en kontant bied, skep 'n baie beter kans om inflasie te klop, belastingdoeltreffend te groei en langtermyn finansiële onafhanklikheid te bereik.
Die belangrikste vraag vir enige belegger is nie: "Hoe veilig is my geld vandag?" nie, maar eerder: "Sal my geld my koopkrag en leefstyl in die toekoms kan beskerm?"
Vir die meeste beleggers lê die oplossing nie daarin om meer kontant aan te hou nie, maar om in 'n kundig bestuurde, gebalanseerde beleggingsportefeulje te belê.

‘Ons bring jou die nuutste Tuinroete, Hessequa, Karoo nuus’